فیثاغورس Pythagoras

(۵۰۶ق.م - ۵۸۲ق.م)

قضیه فیثاغورس از هر قضیه دیگری در ریاضیات مشهورتر و مهم تر است.مصری ها نخستین ملتی بودند که از این قضیه استفاده کردند.آنها قضیه فیثاغورس را بدون داشتن هیچ دلیل ریاضی بکار می بردند.فیثاغورس اولین کسی بود که به برهان اساسی این قضیه پی برد و آن را کشف کرد.

قضیه فیثاغورس که در رشته های مختلف علمی از آن استفاده می شود ثابت می کند که در هر مثلث قائم الزاویه مجموع مربع های دو ضلع مجاور به زاویه قائمه مساوی با مربع وتر است.

یکی از مهمترین مثلثهای قائم الزاویه در تاریخ هندسه مثلثی است که طول دو ضلع مجاور به زاویه قائمه به ترتیب ۳و۴ واحد و طول وتر آن ۵ واحد باشد.بنابراین مجموع مربهای دو ضلع این مثلث مساوی۱۶+۹ و برابر با مربع وتر  یعنی ۲۵ است.قضیه فیثاغورس در مورد هر مثلث فائم الزاویه دیگری نیز صادق است.این قضیه مهم هندسی به قدری مورد توجه ریاضیدانها بوده که تا کنون شاید بیش از یک صد راه اثبات مختلف برای آن پیدا شده است. گارفیلد بیستمین رئیس جمهور آمریکا از جمله کسانی بوده که برای اثبات این قضیه راه حلی یافته است.

فیثاغورس به سال ۵۸۲ پیش از میلاد در شهر سامون یونان به دنیا آمد از زندگی خصوصی اش اطلاع درستی در دست نیست اما روایت می کنند که او چند بار به مدیترانه سفر کرده و از مراکز آموزش مصریان دیدن کرده است. در سال۵۲۹ پیش از میلاد به دستور پلی کراتس پادشاه ستمگر آن زمان از یونان به نواحی جنوبی ایتالیا تبعید شد.

فیثاغورس و پیروانش مکتبی از تساوی مذهبی پی ریزی کردند. این گروه که فیثاغورسیان نامیده می شدند همه از طبقه اشراف بودند. آنها پنهانی سوگند یاد کرده بودند که به پیمان خود وفادار بمانند و همین برادری و برابری بین آنان در مردم ایجاد سوءظن کرده بود.

فیثاغورسیان عقیده داشتند که روح آدمی فناناپذیر است بارها به زمین باز می گردد و در وجود آدمیان دیگر تجلی  می کند. فیثاغورس معتقد بود که انسان و حیوان با هم رابطه ای دارند و روح یک انسان ممکن است در جسم حیوانی حلول کند. برای این که این عمل پیش نیاید انسان باید با پاکی و صفا زندگی کند. از آن جا که قوانین و نظام های اجتماعی دشوار و اجتناب ناپذیرند پس انظباط شخصی باید با درستی اطاعت و پرهیز کاری همراه باشد.

فیثاغورسیان به یاری یکدیگر از علم ریاضیات در موسیقی استفاده کردند. نت موسیقی نوایی را می آفریند که به گوش دلپذیر می آید زمانی که گام های موسیقی باهم نواخته می شوند یا ایجاد وجد و سرور می کنند و یا صدایی ناموزون و دلخراش پدید می آوردند.

دویست سال بعد ارسطو درباره فیثاغورسیان گفت:آنان تنها گروهی بودند که به مطالعه و تکمیل ریاضیات همت گماردند و این علم را بنیاد نهادند.عقیده آنها متکی بر این اصل بود که قوانین حیات هر موجود زنده ای از اصول ریاضی پیروی می کند.